Ebced hesabı nedir ? Ebced ne işe yarar ?

17.02.2022

Sözlük anlamı ebced dizgesinden yararlanarak bir sözcüğü rakama çevirme ve genellikle eski ozanların yaptığı biçimde, sözcüklerle ve dizelerle önemli bir olayın tarihini gösterme yöntemi.

Ebced, geleneksel Arap alfabesinin eski sıralanışından ilk dört harfinin okunuşlarıyla türetilmiş bir sözcüktür. Ebced hesabı ise Ebced rakamları denilen alfabetik bir sayı sistemini kullanarak, kelime, cümlecik veya cümlelerin sayısal değerini hesaplama ve bunlardan anlamlar çıkartma işlemidir.

Ebced hesabı, bir sayı sistemini ifade etmekle birlikte bu sayı sistemi özel alfabetik bir düzen şeklindedir. Ebced hesabında, her harfe birer değer atanır ve kelimelerin sayısal anlamda ifade edilmesi sağlanır. Ebced hesabı şifreleme dışında da birçok alanda kullanılan bir yöntemdir.

Ebced veya Ebûced, Arap alfabesindeki harflerin kolaylıkla hatırda kalması için düzenlenen bir hârf dizisi ile bu harf dizisinin her birine tekabül eden bir rakam değeri sistemi ve diziyi oluşturan sekiz kelimenin ilkinin adıdır. Harflerin her birine 1’den 1000’e kadar matematik değerler verilmiştir.

Kadim Ortadoğu gelenek ve fallarından olan Ebced hesabı isimlerdeki harflere verilen özel sayılardan hesaplanıyor. Tarih boyunca birçok şair önemli tarihleri Ebced ile şiirlerine not düşmüştür. Kimine göre ise Ebced hesabı geleceğimiz hakkında çok şey söylüyor.

“Nice Ebced hesabını öğreten, yıldızlara bakan (onlardan hükümler çıkarmaya çalışan) kimseler var ki, kıyamet günü Allah katında bir nasibi yoktur.”(bk. … Kısacası alimler tarafından ebced hesabı ile ilgilenmek caiz karşılanmamıştır.

Ebced hesabı ile ilgilenmek hadis alimleri tarafından hoş karşılanmamıştır. Ebced hesabı ile ilgili bazı hadisi şerifleri sizlere iletelim:

İbni Abbas (R.A.) ‘dan rivayet edilen bir hadisi şerif:

“Muhakkak ki ebced hesabı yapan ve yıldızlara bakan kimselerin Allah katında hiçbir nasibi yoktur.” [Beyhaki, Sünen (7/240) İbn Receb Fethul Bari (3/142); İbn Hacer, Fethul Bari (11/351); Suyuti İtkan (1/241); Taberani (9/254)]

“Ebcedi yazan ve yıldızlara bakan kimselere Allah katında bir nasiplerinin olduğunu bilemiyorum.”(Beyhakî, s.239)

Bir başka hadisi şerif:

“Nice Ebced hesabını öğreten, yıldızlara bakan (onlardan hükümler çıkarmaya çalışan) kimseler var ki, kıyamet günü Allah katında bir nasibi yoktur.”(bk. Taberanî, el-Kebir, h. no: 10980).

“Kim yıldızlardan bir ilim iktibas ederse (Yıldızlara bakarak bazı hükümler çıkarırsa), o sihirden bir şube/bölüm almış olur. Yıldızlar ilminden ne kadar fazla alırsa, sihirden o kadar payı fazla olur.”(Beyhakî, Sünen, 7/238).

Bu şekilde birçok hadisi şerif vardır diyebiliriz. Kısacası alimler tarafından ebced hesabı ile ilgilenmek caiz karşılanmamıştır. Yani sonuç olarak caiz değildir diyebiliriz.